Màrius Navazo e a conquista do círculo virtuoso da convivencia

O xeógrafo de Gea 21 fala en Ágora de como deben ser as plataformas únicas

Outro tipo de rúas mellorarían as cidades. Pero se visual e espacialmente son tamén distintas e axúdannos a comportarnos doutra forma, melloraríanas moito máis. É a tese que defendeu na  Facultade Ágora o xeógrafo Màrius Navazo, de Gea 21, que participou na décima sesión da experiencia baixo a temática da inclusión social. 

As rúas con plataforma única son escenarios magníficos para fomentar a interrelación entre as persoas e a vida social, aínda que deberían responder a uns criterios concretos de deseño. Comezou establecendo a diferenza entre os “espazos compartidos” das rúas do norte de Europa e as rúas de “prioridade peonil” que se busca que aquí sexan as máis frecuentes nas cidades. Por elas poderán pasar, con algúns condicionantes, todos os modos de transporte, pero a súa principal misión é ser escenario da convivencia entre as persoas.

Presentou o modelo que defende cun aparente paradoxo relacionado coa seguridade. O importante é non ter accidentes que causen mortes ou deixen a persoas gravemente feridas. O importante é asumir un nivel de risco que minimice os problemas. “Se as persoas usuarias non teñen un nivel mínimo de inseguridade, elevan o seu estado de alerta e todas estarán máis pendentes do que fan as demais, especialmente para o que ocorre nos lugares críticos, como as interseccións”. 

Algo distinto ás situacións que se dan nas beirarrúas, onde as persoas que camiñan van absolutamente relaxadas e enfróntanse a riscos importantes nos cruces. “A clave está en xogar coa idea de que o risco é inherente á vida, e que non se pode eliminar completamente, pero si manexalo para que non produza consecuencias fatais ou excesivamente lamentables”. Ao que axuda a plataforma única é, en definitiva, a acabar cos accidentes graves e tolerar certas incidencias leves.

Afastouse un pouco dalgunhas teorías que propoñen facer rúas de plataforma única “enchendo” as antigas calzadas con algún pavimento determinado, ou concibindo superficies novas que respondan a un deseño lonxitudinal no que se aprecien as diferenzas entre as antigas zonas de calzada e beirarrúa. “Isto crearía a sensación de que segue existindo unha zona segura e outra que non o é, o cal implica unha especie de segregación implícita”.

Valorou positivamente que a normativa de accesibilidade que entra en vigor a principios de 2022 non obriga a indicar explícitamente as zonas de viandantes nas plataformas únicas, mellorando as condicións de convivencia entre os distintos modos, mellorando así as condicións de accesibilidade e as posibilidades de convivencia.

As novas rúas de prioridade peonil han de deseñarse sen elementos rectilíneos, para que o propio deseño “convide” a facer un uso o máis variado e plural do espazo, e que os coches que necesiten utilizar a zona saiban que están convidados, que o espazo non foi concibido para eles, para a súa comodidade, como acontece coas rúas segregadas ou o máis rectas posible. 

É positivo que o mobiliario urbano, as árbores e o pavimento non estean colocados en orde recta, para crear a sensación de que non se trata dunha das antigas rúas garaxe ou rúas de paso, senón dun novo espazo urbano con funcións de estancia, de xogo ou de convivencia.

Ao non obedecer a un esquema rectilíneo, este tipo de rúas adoitan presentar un problema para colectivos como as persoas con deficiencias visuais. O deseño pode crear zonas de confort continuas nas que pode utilizarse o código  podotáctil para que as persoas que “len” o espazo co seu bastón poidan facer un uso adecuado do lugar. Neste sentido, Navazo optou por pedir ás persoas que escriben as normas que contribúan a enriquecer as rúas, non a matalas: “debemos saír do círculo vicioso dos coches e entrar no círculo virtuoso da vitalidade, con menos coches, menos velocidade, máis convivencia e máis xente nas rúas”.

Para as persoas que desexen saber máis sobre o tema, dispoñen dunha conferencia pronunciada por Navazo dentro do ciclo Calles Deliciosas, da Rede de Cidades que Camiñan:

Outros artigos de última hora